سنجيده‌اى « 1 » را كه غرض ازين سخن چيست و سرّ و دقيقهء اين حديث از كجاست ؛ تخصيص و تصريح ننموده‌اند . و منهم من لم يميّز بين مقامات الخاصّة و ضرورات العامة . و بعضى ميان مقامات « 2 » خواصّ و ضرورات عوام فرق نكرده‌اند ؛ مثلا زهد ، عامى مبتدى را ضرورت « 3 » است تا به سبب ترك شغل دنيا به وظيفهء عبادت « 4 » قيام تواند نمود . و خواص ، دنيا را آن قدر نمىدانند و آن « 5 » وزن نمىنهند كه به وجود و عدم وى شغل توان نمود ؛ و اين را « زهد در زهد » نام مىنهند . و منهم من عدّ شطح المغلوب مقاما و جعل بوح الواجد و رمز المتمكّن شيئا عامّا . و أكثرهم لم ينطق عن الدرجات . و بعضى كلمات شطحيات كه در غلبات سكر بر زبان مغلوبان مىرود « 6 » مقامى شمرده‌اند . و بوح 83 ارباب وجدان و افشاى اسرار مردان را و اشارات اصحاب عرفان « 7 » و كنايات و رموز متمكّنان را امرى « 8 » عام داشته « 9 » ؛ و اكثر از بيان درجات مقامات ساكت و صامتند « 10 » و « شطح » اين طايفه كلامى را گويند كه در غلبهء سكر از جهت خفاياى بقاياى لطيفهء وجود به طريق دعوى و رعونت صدور مىيابد ، و بعد از صحو به استعفا و استغفار « 11 » تدارك مىكنند . و « بوح » ، افشاى رازى است كه از ضيق وعاى 84 صبر و تحمّل بود . و رمز متمكّن ، اداى معانى و معارف بلند است به طريقى « 12 » كه اهل آن فهم كنند و عوامّ در فتنه نيفتند . و اعلم أنّ العامّة من علماء هذه الطائفة « 13 » و المشيرين إلى هذه « 14 » الطريقة « 15 » ، اتّفقوا على أنّ النّهايات لا تصحّ « 16 » إلّا بتصحيح البدايات ، كما أنّ الأبنية لا تقوم « 17 » إلّا على الأساس .

--> ( 1 ) . ج : - را كه . ( 2 ) . ع : صقامات . ( 3 ) . ع : ضرورى . ( 4 ) . ع . عبادات . ( 5 ) . در هامش ج : + را . ( 6 ) . ج : + و . ( 7 ) . ج : + را . ( 8 ) . ج : امر . ( 9 ) . ع : داشته‌اند . ( 10 ) . ج : - و . ( 11 ) . ع : به استغفار و استعفا . ( 12 ) . ج : طريق . ( 13 ) . ج : الطائفته . ( 14 ) . ج : هذاه . ( 15 ) . ج : الطريقته . ( 16 ) . ع : يصحّ . ( 17 ) . ع : يقوم .